پزشکی

تحمل به دارو چیست؟

تحمل به داو

کلمات تحمل، وابستگی و اعتیاد به صورت متناوب مورد استفاده قرار گرفته است اما تفاوتهای مهم پزشکی در هر یک از این تعاریف وجود دارد که آنها را از هم جدا می کند.

تعریف تحمل دارو

تحمل در برابر داروها پدیده ای است که شامل کاهش اثر بخشی دارو پس از استفاده مکرر است. این بدان معنی است که یک کاربر برای تجربه همان اثر باید دوز دارو را افزایش دهد
عموم مردم تمایل دارند که تحمل دارو را با داروهای غیرمجاز مانند کوکائین مرتبط کنند اما واقعیت این است که تحمل با داروهای بدون نسخه مانند مسکن ها می تواند رخ دهد.
در اینجا چند واقعیت در مورد تحمل دارو آورده شده است:
تحمل به طور معمول با داروهایی دیده می شود که روی گیرنده های مغز فعال هستند و مسیر پاداش را تحریک می کنند. این داروها شامل الکل، مورفین، باربیتوراتها، دی اتیل آمید لیسرژیک اسید (LSD) و آمفتامین است.
تحمل لزوماً برای همه اعمال یک دارو یکنواخت ایجاد نمی شود. به عنوان مثال، مصرف کنندگان مرفین تحمل نسبت به تأثیرات "سرخوش" دارو دارند اما اثراتی بر افسردگی تنفسی ندارند.
تحملی که نسبت به داروهای متمرکز مانند الکل و مرفین ایجاد می شود غالباً با وابستگی جسمی و روانی همراه است.

انواع تحمل دارو

انواع اصلی تحمل دارو شامل موارد زیر است:

مطلب مرتبط: رژیم لاغری آنلاین
نرم افزار رژیم لاغری، برنامه کاهش وزن خود را به صورت آنلاین در موبایل و ایمیل خود دریافت کنید
رژیم لاغری
 

1. تحمل ذاتی

این از نظر ژنتیکی با عدم حساسیت نسبت به یک دارو هنگام اولین بار تجویز می شود. به عنوان مثال، آمریکایی های آفریقایی از نظر ژنتیکی نسبت به برخی از داروهای مورد استفاده در گشاد کردن مردمک مانند افدرین تحمل بیشتری دارند.
این بدان معنی است که دوزهای بالاتر افدرین برای گشاد کردن لازم است.

2. تحمل اکتسابی

این نوع تحمل پس از استفاده مکرر از دارویی که در ابتدا پاسخی ایجاد می کرد توسعه می یابد. این می تواند به دلایل فارماکوکینتیک یا فارماکودینامیک ایجاد شود که در زیر مورد بحث قرار خواهد گرفت.

3. تحمل حاد

تحمل حاد یا تاکی فیلاکسی، توسعه تحمل پس از دوز مکرر یک دارو به صورت متوالی است. این نوع تحمل به ندرت در درمان بالینی مشاهده می شود زیرا دوزهای مکرر در فواصل کوتاه مرسوم نیست.
کوکائین، هنگامی که در دوزهای پی در پی استفاده می شود منجر به عدم تطابق بین تقاضا و عرضه کاتکول آمین های تحریک کننده در نورون ها (تولید اثرات سرخوشی) می شود و در عرض چند دقیقه منجر به توسعه تحمل می شود.

4- تحمل مزمن

قرار گرفتن طولانی مدت در معرض سطح دارو منجر به سازگاری بدن می شود که طی هفته ها یا ماه ها بروز می کند. بیمارانی که از درد مزمن رنج می برند تحمل نسبت به اثر ضد درد مواد افیونی دارند و منجر به افزایش دوز می شوند.
تحمل مزمن می تواند خطرناک باشد زیرا می تواند با عدم توانایی بدن بدون حضور دارو در سیستم همراه باشد.

5- تحمل متقابل

داروهای متعلق به همان کلاس می توانند تحمل متقابل نشان دهند. فردی که نسبت به مورفین تحمل دارد همان تحمل را به هروئین و سایر مسکن ها تجربه می کند.
به طور مشابه، یک فرد الکلی می تواند ناکارآمدی بنزودیازپین ها را تجربه کند که معمولاً در داروهای ضد اضطراب و خواب آور استفاده می شود.

مکانیسم تحمل دارو

تحمل دارو از طریق مکانیسم های زیر توسعه می یابد:

1. تحمل فارماکوکینتیک

تحمل فارماکوکینتیک نیز نامیده می شود تحمل فارماکوکینتیک هنگامی اتفاق می افتد که دارو جذب خود را کاهش داده یا متابولیسم خاص خود را افزایش می دهد.
به عنوان مثال، مصرف مشروبات الکلی مزمن به دلیل اثر طولانی مدت در مصرف الکل دارای معده ضخیم هستند که به نوبه خود باعث کاهش جذب الکل می شود.
مثال دیگر باربیتورات ها هستند که باعث افزایش متابولیسم خاص خود می شوند و در همان دوز باعث کاهش اثربخشی می شوند.

2. تحمل فارماکودینامیک

مطالعات در مورد گیرنده های بافت نشان داده اند که در طول تجویز مکرر یک دارو، در تعداد گیرنده های عملکردی یا اختلال در مسیر سیگنالینگ پایین دست از تعامل گیرنده و داروی کاهش یافته است.
هر دو این اثرات در سطح سلولی می تواند منجر به کاهش پاسخ به داروی تجویزی شود. نمونه هایی از داروهایی که باعث ایجاد تغییرات سازگار با فارماکودینامیک یا سلولی می شوند مرفین و آنالوگ های آن، کافئین و نیکوتین هستند.(۱)

تحمل بالا چیست؟

تعریف استانداردی از تحمل بالا وجود ندارد. به طور کلی، این شرایط هنگامی اتفاق می افتد که تماس مکرر با داروها، مانند الکل یا مواد افیونی، باعث شود که بدن با دوزهایی که در ابتدا مؤثر بودند بی پاسخ بماند.
این اثر منجر به نیاز به دوزهای بالاتر برای رسیدن به همان "اثرات پاداش دهنده" می شود. اگرچه ممکن است مغز احساس رضایت شدید را تجربه کند اما سایر ارگان ها ممکن است در چنین مقادیر زیاد رنج ببرند.
تحمل زیاد به الکل با افزایش خطر ابتلا به سرطان، فشار خون بالا و اختلال عملکرد جنسی همراه است.

تفاوت بین تحمل و وابستگی

یکی از عوارض جانبی جدی تحمل، توسعه وابستگی است. این امر به ویژه در هنگام مصرف داروهایی که سیستم پاداش را در مغز تحریک می کنند تقویت می شود و باعث تقویت "رفتار طلبیدن دارو" می شود.
سلولهای عصبی در شخصی که چنین داروهایی مصرف می کند آنقدر با داروی موجود در سیستم انطباق دارد که یکباره متوقف می شود بدن تقریباً خشونت آمیز واکنش نشان می دهد و باعث علائم ناراحت کننده می شود. سندرم برداشتن را به دنبال دارد.
وابستگی جسمی به دارو هنگامی ایجاد می شود که با سه یا بیشتر موارد زیر همراه باشد:
تغییرات فیزیولوژیکی در بدن منجر به تحمل می شود
ترک دارو پس از قطع دارو
تمایل مداوم یا میل به استفاده
استفاده از دارو در مقادیر بیشتر از تجویز دارو
استفاده مداوم علیرغم تأثیرگذاری بر زندگی شخصی، خانوادگی و اجتماعی یا پیامدهای مجاز
نمونه هایی از داروهایی که باعث وابستگی شدید جسمی و خروج تهدید کننده زندگی می شوند عبارتند از:
مواد مخدر
باربیتوراتها
الکل (استفاده سنگین)
وابستگی روانشناختی نوعی خفیف تر است که ممکن است تحمل داروی را در پی داشته باشد یا نداشته باشد و ترک آن تهدید کننده زندگی نیست.

تحمل و مقاومت

مقاومت در برابر دارو عدم پاسخگویی میکروارگانیسم ها به یک ماده ضد میکروبی پس از استفاده مکرر است.(۲)
مقاومت طبیعی در باکتری های ایجاد سل مشاهده می شود. این باکتری نسبت به داروهایی مانند تتراسایکلین ها یا سفالوسپورین ها پاسخ نمی دهد اما به عوامل خاصی مانند ایزونیازید و ریفامپیسین پاسخ می دهد.
مقاومت اکتسابی یک مشکل جدی تر است به خصوص در بیمارستان. این تحول بعدی تحمل به یک ماده ضد میکروبی است که در ابتدا مؤثر بود.
استافیلوکوکوس اورئوس (MRSA) مقاوم به متی سیلین (MRSA) نمونه بارز یک باکتری است که در برابر برخی از آنتی بیوتیک ها مقاومت به دست آورده است.

اعتیاد به دارو

در ایالات متحده، اعتیاد به الکل، نیکوتین و مواد مخدر غیرمجاز بیش از 740 میلیارد دلار در سال هزینه های مربوط به مراقبت های سلامت، جرایم و بهره وری از دست رفته را تشکیل می دهد. (۳)
اعتیاد متعلق به انتهای شدید طیف اختلالات مصرف مواد است و می تواند در این سه مؤلفه تقسیم شود:
یک مشکل عودکننده طولانی مدت همراه با نیاز قانع کننده به مواد مخدر
استفاده مداوم بدون توجه به اثرات مضر
تغییرات ماندگار در مغز
اعتیاد به علت عوامل مختلف ایجاد می شود:
حساسیت ژنتیکی
وضعیت اقتصادی
محیط خانوادگی
دسترسی به داروها
وابستگی جسمی معمولاً در معتادان مشاهده می شود - سازگاری بدن در سطح سلولی با حضور دارو وجود دارد و پس از قطع مصرف دارو منجر به اثرات ترك می شود.
مثال زیر تفاوت ظریف بین اعتیاد و وابستگی را تأکید می کند:
بسیاری از افراد وابسته به کافئین اثرات ترک مانند سردرد، خستگی و تحریک پذیری را تجربه می کنند اما این باعث نمی شود که آنها برای بدست آوردن آن رفتار غیرمنطقی پیدا کنند.
در معتادان علی رغم اطلاع از تأثیرات منفی، برای تهیه دارو رفتار مخرب وسواسی وجود دارد.

خطرات تحمل دارو

خلاصه تعاریف توضیح داده شده در بالا، خطرات تحمل دارو شامل موارد زیر است:
وابستگی جسمی
وابستگی روانی
علائم ترک
اعتیاد
مرگ در اثر مصرف بیش از حد

مدیریت و درمان تحمل دارو

درمان وابستگی به دارو نیاز به مداخله پزشکی دارد که هدف از آن دستیابی به "حالت عاری از دارو" و جلوگیری از عود مصرف دارو است. این هدف از طریق داروسازی، توانبخشی و مداخلات روانی- اجتماعی حاصل می شود.

راهکارهای درمانی شامل موارد زیر است:

جایگزینی داروی سوء استفاده شده با یک داروی مشابه، که عمل طولانی تر و ترک آهسته دارو اثرات ترک را به حداقل می رساند یک نمونه جایگزینی متادون در معتادان به هروئین است.
استفاده از آنتاگونیست که اثرات لذت بخش دارو را مسدود کرده و از عود آن جلوگیری می کند. یک مثال نالترکسون برای اعتیاد به مواد افیونی است.
درمان برعکس، که شامل استفاده از دارویی است که پس از مصرف داروی مورد سوء استفاده، واکنش ناخوشایندی ایجاد می کند. به عنوان مثال دی سولفیرام در درمان ضد الکل است.

درمان با کمک دارو (MAT)

درمان با کمک دارو را می توان با استفاده از مثال وابستگی به مواد افیونی درک کرد. در سال 2018، 10.3 میلیون نفر در سن 12 سال و مسن تر از مواد افیونی سوء استفاده کردند و اکثریت قریب به اتفاق افراد از داروهای تسکین دهنده درد استفاده نکردند.
FDA برای معالجه وابستگی به مواد افیونی و اعتیاد، داروهای خاصی مانند متادون، بوپرنورفین و نالترکسون را تصویب کرده است.(۴) این داروها برای درمان اعتیاد به مورفین، كدئین، اكسی كودون و هیدروكودون استفاده می شوند. مدت زمان درمان می تواند ماه ها، سالها یا یک عمر طول بکشد
متادون و بوپرنورفین با کاهش علائم ولع و ترک عمل کرده و اثرات لذت بخش سایر مواد افیونی را کاهش می دهد.
نالترکسون از طریق یک مکانیسم متفاوت عمل می کند - اثرات لذت بخش مواد افیونی را مسدود می کند اما تنها پس از شروع درمان با متادون کار می کند و بیمار به مدت 10 روز عاری از مواد افیونی است.
کلمه نهایی
تحمل و وابستگی اصطلاحات متداولی است که تحت عنوان اعتیاد به مواد مخدر مورد بحث قرار می گیرد. توسعه تحمل باعث می شود بیمار فکر کند که دارو "کار نمی کند". این ممکن است منجر به افزایش دوز دارو برای تولید همان اثر شود.
تقریباً تمام داروهای تولید کننده وابستگی مسیر تقویت پاداش را آزاد می کنند که مقادیر زیادی از دوپامین (انتقال دهنده عصبی لذت بخش) را آزاد می کند.
درنهایت، تفاوت در این است که اعتیاد یک بیماری سلامت روان است در حالی که تحمل و وابستگی، پاسخهای جسمی به سوء مصرف مواد است. برای جلوگیری از عود بیماری، درمان وابستگی و اعتیاد به مداخلات تخصصی پزشکی و توانبخشی نیاز دارد.

دکتر فتحی
Author: دکتر فتحی

امیدوارم کمکی هرچند کوچک به ارتقا سلامت جامعه شود. سوالات خود را می توانید در انجمن سلامتی مطرح نمایید برای مطرح کردن سوال کلیک کنید. جهت مطرح کردن سوالات خصوصی کلیک کنید.
.




سوال یا نظر خود را مطرح نمایید.

ارسال نظر به صورت مهمان
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location

نظرات (0)

رتبه 0 از 5 بر مبنای 0 رای
هنوز هیچ نظری درباره این پست وجود ندارد

تمامي كالاها و خدمات سایت رژیم سلامتی، حسب مورد داراي مجوزهای لازم از مراجع مربوطه می باشند و فعاليت‌های اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوری اسلامی ايران است.

تمامي كالاها و خدمات سایت رژیم سلامتی، حسب مورد داراي مجوزهای لازم از مراجع مربوطه می باشند و فعاليت‌های اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوری اسلامی ايران است.

© 2019 , وب سایت رژیم سلامتیاستفاده از مطالب تنها با درج لینک مستقیم مجاز است.

Search